Ongenegeerd mezelf

Ik heb ontzettende last van plaatsvervangende gêne. Als iemand live of op TV iets tenenkrommends gênants doet dan kan ik gewoon niet kijken. Rillingen over mijn rug. Zelfs schaam ik me niet zo snel voor dingen die ik doe of zeg. Waarschijnlijk is mijn empathisch vermogen groter is dan mijn interesse in de meningen van anderen over mijzelf.

Dus toen iemand mij laatst vroeg ‘wat is het meest gênante wat je ooit is overkomen’ moest ik echt even nadenken. Als we onder gênante momenten scharen die momenten dat je snel een schietgebedje doet dat de grond onder je open mag splijten en je geheel opslokt zodat je maar niet daar hoeft te zijn, die momenten die zelfs in je herinneringen nog zo confronterend zijn dat je misselijk kan worden van de spanning die je toen voelde. Als dat gêne is. Dan weet ik het wel.

Voor mij zijn dat gesprekken. Om specifiek te zijn, gesprekken met mensen wiens mening je wel belangrijk vindt, of gesprekken waarvan je weet dat je geen controle hebt over de uitkomst, of gesprekken waarin je aanvoelt dat het enorm negatief gaat uitpakken. Dat soort gesprekken. Ik heb er een paar gehad in mijn leven. Met een leidinggevende, een familielid, een geliefde, of zelf met een compleet vreemde via social media.

Ik hoor je woorden niet alleen. Ik voel ze. Je vuurt je geoefende starre monoloog op me af en iedere lettergreep snijdt dieper op me in en de onderliggende hardvochtige intonatie wrijft onnodig extra zout in de open wonden. Ik draai mijn hoofd weg uit pijn. Ik kan je woorden niet meer voelen. Alsjeblieft. Genoeg. Gespannen en ongemakkelijk stromen de woorden blijvend uit je mond. Een rivier die wilder wordt na iedere bocht. Gesproken woorden kun je nooit meer terugnemen. We kapseizen.

Ik ben het onderwerp, het lijdend voorwerp. Iedere adempauze die je neemt is een aanloop naar een volgende uithaal waarvoor ik niet kan wegduiken. Ik zit op de eerste rij en vang alle klappen op. Ik mag reageren maar in je koppigheid kaatst je alles terug. Ik mag wat zeggen maar mijn woorden zijn nooit de juiste. Er valt niets meer te redden. Je hoort me niet, je ziet me niet, mijn woorden verdwijnen in de leegte van wat er nu tussen ons is.

Woorden zijn belangrijk voor me. Wat je zegt. Hoe je het zegt. Waarom je het zegt. Grootse emoties gaan voor mij gepaard met woorden; gêne, verdriet, hoop, liefde. Wil je me raken dan neem je mijn woorden af. Maar zelfs dan ben en blijf ik ongegeneerd mezelf. Want ik weet dat jouw spraakwaterval voortkwam uit jouw pijn. En ik vergeef je.

Leave a Comment